(Ông): Phùng xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Saigon Ratings.
TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG TÀI SẢN SỐ NĂM 2026
Thị trường tài sản số đang bước vào giai đoạn phát triển mới, không còn chỉ là một hiện tượng công nghệ hay kênh đầu cơ ngắn hạn, mà dần trở thành một lớp tài sản có vai trò quan trọng trong nền kinh tế số toàn cầu. Theo nội dung phân tích của Saigon Ratings, năm 2026 được xem là thời điểm bản lề đối với Việt Nam khi hành lang pháp lý, công nghệ blockchain, dữ liệu số, token hóa tài sản thực và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát cùng hội tụ, mở ra nền tảng mới cho sự phát triển của thị trường tài sản số.
Tài sản số trở thành xu hướng tất yếu của kinh tế toàn cầu
Trên thế giới, tài sản số đã hình thành một thị trường có quy mô lớn, gắn liền với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ blockchain, hợp đồng thông minh, tài chính phi tập trung, token hóa tài sản thực và các nền tảng giao dịch xuyên biên giới. Blockchain được xem là hạ tầng cốt lõi giúp tài sản số có thể được tạo lập, lưu trữ, định danh, chuyển giao và giao dịch minh bạch hơn trong môi trường số.
Điểm nổi bật của tài sản số là tính phi vật thể, không biên giới, có khả năng phân mảnh quyền sở hữu, giao dịch liên tục và tích hợp trực tiếp vào các mô hình kinh doanh hiện đại. Nhờ đó, tài sản số không chỉ bao gồm tiền mã hóa, token hay stablecoin, mà còn mở rộng sang dữ liệu, quyền khai thác dữ liệu, nội dung số, tài sản trí tuệ, chứng chỉ số, bất động sản token hóa, chứng khoán số hóa và hàng hóa được mã hóa.
Trong đó, xu hướng token hóa tài sản thực, hay Real World Assets – RWA, được đánh giá là hướng phát triển bền vững hơn so với các chu kỳ đầu cơ tiền mã hóa trước đây. Việc mã hóa tài sản thực giúp chia nhỏ quyền sở hữu, tăng thanh khoản, giảm chi phí giao dịch, mở rộng khả năng huy động vốn và tạo điều kiện để nhà đầu tư tiếp cận các loại tài sản vốn trước đây khó tham gia.
Việt Nam bước vào giai đoạn kiến tạo thị trường tài sản số
Đối với Việt Nam, năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt khi Luật Công nghiệp công nghệ số có hiệu lực, tạo tiền đề quan trọng để tài sản số được nhìn nhận trong một cấu trúc pháp lý rõ ràng hơn. Đây là bước chuyển từ giai đoạn chỉ “ứng dụng công nghệ số” sang giai đoạn “kiến tạo công nghệ số”, trong đó dữ liệu, blockchain, tài sản số và đổi mới sáng tạo trở thành trụ cột mới của tăng trưởng.
Việc hình thành hành lang pháp lý cho tài sản số giúp các doanh nghiệp blockchain, fintech, startup công nghệ, nền tảng dữ liệu và dịch vụ lưu ký số có cơ sở hoạt động minh bạch hơn. Các doanh nghiệp có thể từng bước phát triển sản phẩm, phát hành token, huy động vốn, mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế số toàn cầu.
Đặc biệt, Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển thị trường tài sản số, bao gồm dân số trẻ, khả năng tiếp nhận công nghệ nhanh, cộng đồng startup năng động, lực lượng kỹ sư công nghệ ngày càng lớn và nhu cầu số hóa tài sản thực trong các lĩnh vực như bất động sản, logistics, năng lượng, tài chính, du lịch và sở hữu trí tuệ.
Vai trò của tài sản số trong nền kinh tế số Việt Nam
Tài sản số có thể tạo ra nhiều tác động tích cực đối với nền kinh tế Việt Nam. Trước hết, đây là kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Thông qua token hóa, doanh nghiệp có thể chia nhỏ giá trị tài sản, tăng khả năng tiếp cận nhà đầu tư và mở rộng nguồn vốn trong nước cũng như quốc tế.
Thứ hai, tài sản số giúp gia tăng tính minh bạch của thị trường. Khi các giao dịch được ghi nhận trên hạ tầng blockchain, khả năng truy xuất, xác thực và giám sát dòng tiền có thể được cải thiện đáng kể. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các lĩnh vực cần niềm tin cao như tài chính, chứng khoán, bất động sản, chuỗi cung ứng và dịch vụ công.
Thứ ba, tài sản số thúc đẩy sự hình thành các mô hình kinh doanh mới như tài chính phi tập trung, hợp đồng thông minh, dữ liệu mở, nền tảng giao dịch số, lưu ký tài sản số và quản trị tài sản trên môi trường điện tử. Những mô hình này có thể góp phần giảm chi phí trung gian, rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao hiệu quả vận hành của nền kinh tế.
Triển vọng thị trường tài sản số Việt Nam năm 2026
Năm 2026 được xem là năm bản lề khi thị trường tài sản số Việt Nam chuyển từ trạng thái tiềm năng sang giai đoạn thực thi và vận hành có kiểm soát. Khi pháp luật từng bước công nhận tài sản số, nhà đầu tư sẽ có thêm niềm tin, doanh nghiệp có cơ sở triển khai mô hình kinh doanh, còn Nhà nước có công cụ quản lý, giám sát và thu thuế hiệu quả hơn.
Trong giai đoạn 2026–2030, Việt Nam có cơ hội hình thành các trụ cột mới của nền kinh tế số, bao gồm thị trường tài sản số, hệ sinh thái blockchain quốc gia, nền tảng dữ liệu quốc gia, mạng lưới fintech và các doanh nghiệp công nghệ lõi. Nếu được triển khai bài bản, các trụ cột này có thể giúp Việt Nam chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào lao động và xuất khẩu sang mô hình dựa trên dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bên cạnh đó, việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo cơ chế sandbox sẽ là bước đi quan trọng nhằm kiểm soát rủi ro nhưng vẫn khuyến khích đổi mới. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam xây dựng năng lực quản trị thị trường số, nâng cao tiêu chuẩn an ninh mạng, phát triển cơ chế lưu ký, định danh, kiểm toán công nghệ và bảo vệ nhà đầu tư.
Những hạn chế và thách thức cần vượt qua
Dù triển vọng lớn, thị trường tài sản số Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Trước hết là sự chưa đồng bộ giữa các quy định pháp luật hiện hành. Việc xác định quyền sở hữu, quyền định đoạt, cơ chế lưu ký, thuế, kế toán, giải quyết tranh chấp và hiệu lực pháp lý của hợp đồng thông minh vẫn cần được hướng dẫn cụ thể hơn.
Thứ hai là rủi ro an ninh mạng. Do tài sản số có giá trị cao, thanh khoản nhanh và vận hành xuyên biên giới, các sàn giao dịch và nền tảng lưu ký luôn có nguy cơ trở thành mục tiêu của tội phạm mạng. Vì vậy, yêu cầu bảo mật, quản lý khóa, bảo vệ dữ liệu người dùng, giám sát giao dịch bất thường và phản ứng nhanh với sự cố là điều kiện sống còn.
Thứ ba là nguy cơ gian lận, rửa tiền, lừa đảo đầu tư và dòng tiền bất hợp pháp. Nếu thiếu cơ chế định danh, báo cáo, truy vết và phối hợp liên ngành, thị trường tài sản số có thể bị lợi dụng, làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và ảnh hưởng đến an toàn tài chính quốc gia.
Kết luận
TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG TÀI SẢN SỐ NĂM 2026 cho thấy Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào dòng chảy kinh tế số toàn cầu. Tài sản số không chỉ là một sản phẩm công nghệ, mà còn là phép thử năng lực thể chế, năng lực quản trị rủi ro và tầm nhìn phát triển của quốc gia trong kỷ nguyên mới.
Nếu Việt Nam xây dựng được khung pháp lý minh bạch, hạ tầng công nghệ an toàn, tiêu chuẩn lưu ký rõ ràng và cơ chế giám sát hiệu quả, thị trường tài sản số có thể trở thành một động lực tăng trưởng quan trọng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thu hút vốn đầu tư và thúc đẩy đổi mới sáng tạo bền vững.
Saigon Ratings [05/03/2026 14:50]
Theo Diễn đàn doanh nghiệp [Thứ Sáu, 08/05/2026]
