(*) Ông Phùng Xuân Minh, Chủ tịch HĐQT Phát Thịnh Group & Saigon Ratings.
Trong 9 tháng năm 2026, thị trường tài chính Việt Nam tiếp tục có những chuyển biến quan trọng trong quá trình mở rộng quy mô, tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả huy động vốn cho nền kinh tế. Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, xuất khẩu, đầu tư và tiêu dùng tăng trưởng tích cực, nhu cầu vốn của doanh nghiệp tiếp tục gia tăng, thúc đẩy vai trò dẫn vốn cho nền kinh tế trên hệ thống tín dụng ngân hàng, thị trường trái phiếu và chứng khoán.
Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), GDP Việt Nam 9 tháng năm 2026 tăng 9,01% so với cùng kỳ năm 2025. Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội ước đạt khoảng 3.109,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ năm 2025; vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tăng trưởng kinh tế tích cực, đã góp phần tạo nền tảng thuận lợi cho thị trường tài chính tiếp tục phát triển trong ngắn và trung hạn.
Tuy nhiên, môi trường kinh tế và tài chính vẫn chịu ảnh hưởng của những yếu tố bất định từ môi trường chính trị, kinh tế quốc tế. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, trong khi cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 19,42 tỷ USD. Áp lực giá cả, tỷ giá và chi phí vốn có thể tác động đến khả năng huy động vốn, chất lượng tín dụng và hiệu quả kinh doanh của hệ thống doanh nghiệp.
Đáng chú ý, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng ngân hàng, tại thời điểm 28/09/2026 đạt tỷ lệ 10,89%, thấp hơn cùng thời điểm năm 2025; thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục đối diện yêu cầu cải thiện chất lượng tổ chức phát hành, khả năng thanh toán nợ và niềm tin của các nhà đầu tư trên thị trường.
Những diễn biến nói trên cho thấy, thị trường tài chính đang đứng trước cơ hội phát triển mới; đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao chất lượng tăng trưởng, kiểm soát rủi ro và hoàn thiện cấu trúc huy động vốn theo hướng an toàn, minh bạch và bền vững hơn.
PHẦN 1: TĂNG TRƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH TRONG 9 THÁNG NĂM 2026
A. THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
1. Kết quả Hoạt động nổi bật trong 9 tháng năm 2026
Trong 9 tháng năm 2026, hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong cung ứng vốn cho nền kinh tế. Theo Cục Thống kê, đến ngày 28/09/2026, tăng trưởng tín dụng đạt 10,89% so với đầu năm 2025, nhưng thấp hơn mức 13,37% tại cùng thời điểm năm 2025. Trong khi đó, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 9,78%, so với mức 9,99% cùng kỳ năm trước.
Diễn biến thị trường cho thấy, tăng trưởng tín dụng vẫn được tiếp tục duy trì, nhưng tốc độ mở rộng thấp hơn năm 2025 và cao hơn tốc độ tăng huy động vốn. Chênh lệch tốc độ tăng trưởng tín dụng với khả năng huy động vốn, đã đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với các ngân hàng là tiếp tục quản lý chặt chẽ cơ cấu nguồn vốn, khả năng thanh khoản và hiệu quả cho vay.
2. Những điểm nổi bật của thị trường tín dụng ngân hàng
Nhu cầu tăng vốn chủ sở hữu tiếp tục là xu hướng nổi bật khi các ngân hàng mở rộng quy mô tài sản và đáp ứng yêu cầu an toàn vốn. Theo Reuters ngày 07/10/2026, các ngân hàng Việt Nam đang có kế hoạch huy động gần 7 tỷ USD thông qua việc thực hiện kế hoạch phát hành cổ phần đến cuối năm 2027.
Saigon Ratings nhận định, việc tăng vốn chủ sở hữu có thể hỗ trợ cho các tổ chức tín dụng cải thiện gia tăng hệ số an toàn vốn, mở rộng năng lực cung ứng tín dụng cho nền kinh tế và góp phần nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quản trị rủi ro quốc tế trong hoạt động kinh doanh.
3. Nhận định về chất lượng tăng trưởng tín dụng
Saigon Ratings nhận định rằng, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng cần được xem xét đồng thời với chất lượng tài sản, tỷ lệ nợ xấu, hiệu quả dự phòng và khả năng sinh lời. Trong bối cảnh hoạt động sản xuất, kinh doanh tiếp tục phục hồi, nhu cầu vay vốn có thể gia tăng. Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng cần gắn với năng lực trả nợ thực tế của khách hàng, tránh gia tăng rủi ro tập trung ở các ngành sử dụng nhiều đòn bẩy tài chính.
Đối với các ngân hàng, những chỉ số như CAR, NPL, NIM, ROA, ROE và tỷ lệ bao phủ nợ xấu tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong đánh giá chất lượng tín dụng và năng lực tài chính.
4. Triển vọng thu hút vốn và nâng cao vị thế cạnh tranh
Saigon Ratings nhận định, việc thị trường chứng khoán được nâng hạng có thể tạo tác động tích cực gián tiếp đối với các ngân hàng niêm yết, thông qua khả năng tiếp cận nhà đầu tư nước ngoài và huy động vốn cổ phần. Bên cạnh đó, nhu cầu phát triển ngân hàng số, tăng vốn tự có và hoàn thiện quản trị rủi ro tiếp tục tạo động lực thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Tuy nhiên, triển vọng huy động vốn có sự phụ thuộc khá lớn vào chất lượng tài sản, hiệu quả hoạt động và khả năng đáp ứng yêu cầu an toàn vốn của từng ngân hàng.
B. THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
1. Kết quả nổi bật sau 9 tháng năm 2026
Thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận bước tiến quan trọng về quy mô và khả năng huy động vốn. Theo số liệu của Cục Thống kê, đến ngày 30/09/2026, VN-Index đạt 1.768,62 điểm, giảm 0,9% so với cuối năm 2025; vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt 10.306,94 nghìn tỷ đồng, tăng 3,3%.
Đặc biệt, tổng mức huy động vốn trên thị trường chứng khoán trong 9 tháng năm 2026, ước đạt khoảng 731,6 nghìn tỷ đồng, tăng 85,6% so với cùng kỳ năm 2025. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đến cuối tháng 8 đạt gần 13,89 triệu tài khoản, tăng 16,98% so với cuối năm 2025. Điều này phản ánh quy mô hoạt động thị trường tiếp tục được mở rộng, mặc dù diễn biến chỉ số chứng khoán có sự phân hóa và điều chỉnh trong những giai đoạn nhất định.
2. Những điểm nổi bật của thị trường chứng khoán
Dấu mốc quan trọng nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam, là việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/09/2026. Việc nâng hạng thị trường chứng khoán phản ánh sự cải thiện đáng kể về điều kiện tiếp cận thị trường, cơ chế giao dịch và hạ tầng thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên, sự kiện nâng hạng không đồng nghĩa với việc dòng vốn nước ngoài lập tức gia tăng. Khả năng thu hút vốn còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế quốc tế, định giá cổ phiếu, chất lượng doanh nghiệp niêm yết và chiến lược phân bổ danh mục của các quỹ đầu tư trên thị trường toàn cầu.
3. Nhận định diễn biến thị trường chứng khoán
Diễn biến thị trường cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 2026 cho thấy, nhà đầu tư trên thị trường tiếp tục thận trọng trước áp lực chốt lời, biến động thanh khoản và dòng vốn nước ngoài. Dưới góc độ phân tích tài chính, tăng trưởng thị trường chứng khoán cần được đánh giá trên cơ sở chất lượng lợi nhuận, hiệu quả sử dụng vốn, mức độ minh bạch thông tin và khả năng tạo dòng tiền của doanh nghiệp niêm yết. Những doanh nghiệp có năng lực quản trị tốt, tình hình tài chính lành mạnh và hiệu quả hoạt động ổn định có thể duy trì sức hấp dẫn trong dài hạn, ngay cả khi thị trường chung có những giai đoạn điều chỉnh.
4. Triển vọng thu hút vốn sau nâng hạng
Saigon Ratings nhận định, việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, đã tạo cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các bộ chỉ số quốc tế, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận nhà đầu tư tổ chức. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế sẽ còn có sự phụ thuộc đáng kể vào tiến trình phân bổ vốn, tỷ lệ sở hữu nước ngoài, khả năng giao dịch và chất lượng doanh nghiệp niêm yết trên thị trường.
Đồng thời, dự báo trong trung và dài hạn, nâng hạng thị trường chứng khoán có thể thúc đẩy tích cực trong việc cải thiện chất lượng quản trị các doanh nghiệp niêm yết, mở rộng khả năng huy động vốn chủ sở hữu và từng bước giảm sự phụ thuộc vào nguồn vốn vay ngân hàng.
C. THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU
