Xem tiếp ………….
8.3 Đặt dòng tiền và khả năng thực hiện các nghĩa vụ nợ vào trung tâm quản trị tín nhiệm tín dụng doanh nghiệp
Nguyên tắc quản lý rủi ro tín dụng của Ủy ban Basel, cập nhật tháng 4/2025, yêu cầu quá trình thẩm định xem xét nguồn trả nợ, lịch sử thanh toán và dòng tiền tương lai của doanh nghiệp trong các kịch bản. Tài sản bảo đảm không thay thế việc đánh giá toàn diện năng lực thực hiện nghĩa vụ nợ hoặc bù đắp tình trạng thiếu thông tin. Đây là khung tham chiếu quốc tế cho hoạt động ngân hàng, không phải quy định trực tiếp áp dụng cho mọi doanh nghiệp Việt Nam.
Từ góc độ triển khai, doanh nghiệp có thể xây dựng dự báo dòng tiền cuốn chiếu 13 tuần, cập nhật hằng tuần, kết hợp kế hoạch theo tháng cho 12 tháng tiếp theo. Đây là gợi ý quản trị, cần điều chỉnh theo chu kỳ kinh doanh. Mỗi nghĩa vụ đến hạn nên được đối chiếu với nguồn thanh toán cụ thể, thay vì dựa vào giả định chung rằng doanh thu hoặc hạn mức vay sẽ tiếp tục tăng.
Khi xác định nguồn tiền, cần phân biệt tiền được sử dụng tự do với tiền bị hạn chế sử dụng; hạn mức còn có thể rút với khoản tài trợ đang đàm phán. Doanh nghiệp nên lập lịch đáo hạn theo từng khoản nợ, theo dõi điều kiện ràng buộc và kiểm tra khả năng thanh toán khi doanh thu giảm, khách hàng trả chậm hoặc lãi suất tăng.
Việc chuyển vay nợ ngắn hạn sang dài hạn có thể giảm áp lực trước mắt nhưng không tự tạo ra khả năng trả nợ. Phương án cơ cấu vốn cần đi cùng cải thiện dòng tiền hoạt động, lựa chọn dự án có hiệu quả và bổ sung vốn chủ sở hữu khi phù hợp. Không nên xem tài trợ mới là giải pháp thường xuyên cho những hoạt động liên tục tiêu hao nguồn lực vốn của doanh nghiệp.
8.4 Thể chế hóa kỷ luật tài chính và trách nhiệm quản trị tín nhiệm tín dụng doanh nghiệp
Theo G20/OECD, hội đồng quản trị doanh nghiệp có trách nhiệm định hướng chiến lược kinh doanh, giám sát quản trị rủi ro, kiểm soát nội bộ và tính toàn vẹn của hệ thống báo cáo tình hình kinh doanh. Hàm ý đối với doanh nghiệp là quản trị tín nhiệm tín dụng cần trở thành trách nhiệm ở cấp quản trị cao cấp nhất, không chỉ là công việc của bộ phận kế toán khi chuẩn bị hồ sơ vay.
Doanh nghiệp nên cụ thể hóa trách nhiệm này bằng chính sách về tổng thể mức nợ chấp nhận được, dự phòng thanh khoản, đầu tư, cổ tức, bảo lãnh và giao dịch với bên liên quan. Trước một quyết định lớn, Ban lãnh đạo doanh nghiệp cần đánh giá tác động đến các nghĩa vụ nợ hiện hữu và khả năng chống chịu trong kịch bản bất lợi của môi trường kinh doanh. Giới hạn nợ vay nội bộ phải phù hợp với ngành nghề và điều kiện hợp đồng, không áp dụng máy móc một ngưỡng chung.
Đối với nhà tài trợ vốn như ngân hàng, trái chủ và nhà đầu tư, doanh nghiệp nên duy trì thông tin nhất quán trong suốt thời gian sử dụng vốn. Khi xuất hiện khó khăn trọng yếu, cần trao đổi sớm về nguyên nhân và phương án xử lý; đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công bố, báo cáo theo quy định và hợp đồng có hiệu lực áp dụng. Quan hệ tín nhiệm tín dụng doanh nghiệp cần phải được duy trì bằng các hành động thực tế, không chỉ bằng tài liệu giới thiệu doanh nghiệp.
8.5 Chuyển nền tảng tín nhiệm thành khả năng tiếp cận vốn phù hợp
Trên nền tảng đã được củng cố, doanh nghiệp nên xây dựng hồ sơ huy động vốn nhất quán, kết nối chiến lược kinh doanh, mục đích sử dụng vốn, dự báo dòng tiền và phương án thực hiện các cam kết tài chính. Với khoản vay tín dụng hoặc trái phiếu, doanh nghiệp cần làm rõ kỳ hạn, nguồn tiền hoàn trả và cơ chế giám sát thực hiện nghĩa vụ nợ. Với nguồn vốn cổ phần, doanh nghiệp cần bổ sung cơ sở định giá, quyền của nhà đầu tư và cơ chế quản trị sau đầu tư.
Đánh giá tín nhiệm tín dụng độc lập có thể bổ sung một góc nhìn chuyên môn đa chiều về quản trị rủi ro tài chính và những yếu tố có khả năng tác động đến năng lực thực hiện các nghĩa vụ nợ đầy đủ và đúng hạn của các doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, doanh nghiệp có thể nhận diện đầy đủ, kịp thời những vấn đề rủi ro trọng yếu trong quá trình đầu tư các dự án và phát triển kinh doanh; thông qua hồ sơ đánh giá Xếp hạng tín nhiệm định kỳ 6 tháng, hàng năm của các tổ chức Xếp hạng tín nhiệm độc lập.
Cần phân biệt quản trị tín nhiệm tín dụng do doanh nghiệp thực hiện với nghiệp vụ đánh giá Xếp hạng tín nhiệm của tổ chức Xếp hạng tín nhiệm độc lập và thẩm định tín dụng của ngân hàng. Kết quả Xếp hạng tín nhiệm cần được hiểu là không thay thế quyết định cấp vốn của các ngân hàng; nhưng các nguyên tắc Basel vẫn đặt yêu cầu phân tích và thẩm định đối với bên cho vay.
Mục tiêu quan trọng hàng đầu của chiến lược quản trị tín nhiệm tín dụng, là doanh nghiệp không ngừng nâng cao khả năng tiếp cận các kênh vốn trên thị trường tài chính. Khơi thông nguồn vốn đầu tư trung và dài hạn bền vững, cần bắt đầu từ chiến lược quản trị tài chính thực chất, hiệu quả được củng cố bằng kỷ luật thực hiện cam kết nghĩa vụ nợ và được thị trường đánh giá khách quan trên cơ sở thông tin minh bạch. Quản trị tín nhiệm tín dụng doanh nghiệp không thay thế năng lực tài chính; đó là cách doanh nghiệp chủ động xây dựng, bảo vệ và chứng minh năng lực huy động vốn, đối với các nhà tài trợ trên thị trường trong nước và quốc tế.
Saigon Ratings. [20/10/2026]
Theo Tạp chí diễn đàn doanh nghiệp .[23/10/2026 11:00]
