…Tiếp theo

6. Chuẩn hóa danh mục dự án có khả năng thu hút vốn dài hạn

Theo nhận định được dẫn trên Tạp chí Nhà đầu tư, nhà đầu tư quốc tế yêu cầu dự án có cấu trúc tài chính rõ ràng, dòng tiền dự báo được, cơ chế phân bổ rủi ro phù hợp và hồ sơ thông tin đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Saigon Ratings kiến nghị thiết lập quy trình sàng lọc dự án theo bốn bước: (i) Đánh giá tính pháp lý và hiệu quả kinh tế; (ii) Mô hình hóa dòng tiền cơ sở và các tình huống bất lợi; (iii) Xác định cấu trúc vốn, cam kết bảo vệ chủ nợ và phương án xử lý rủi ro; (iv) Đánh giá tín nhiệm tổ chức phát hành hoặc dự án trước khi tiếp xúc nhà đầu tư. Mục đích là nâng chất lượng “hàng hóa đầu tư” và giảm khoảng cách thông tin giữa bên cần vốn với bên cấp vốn.

7. Củng cố niềm tin của nhà đầu tư – Điều kiện quyết định sự phát triển bền vững của thị trường vốn

Niềm tin nhà đầu tư là yếu tố nền tảng đối với sự tồn tại và phát triển của thị trường tài chính. Một thị trường quy mô lớn nhưng thiếu minh bạch, kỷ luật và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư hiệu quả sẽ khó duy trì nguồn vốn ổn định.

Ngược lại, thị trường có công bố thông tin rõ ràng, hệ thống đánh giá rủi ro đáng tin cậy và khả năng thực thi cam kết tốt sẽ thuận lợi hơn trong phát triển nền tảng nhà đầu tư dài hạn.

Tại Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026, một thông điệp quan trọng được nhấn mạnh là nâng hạng thị trường phải đi đôi với nâng cao tính minh bạch, chất lượng hàng hóa và cơ chế bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Ở cấp độ chính sách, cần nâng cao tính ổn định, nhất quán và khả năng dự báo của môi trường pháp lý. Ở cấp độ thị trường, cần tăng cường giám sát, thực thi kỷ luật công bố thông tin và xử lý vi phạm. Ở cấp độ doanh nghiệp, cần nâng cao quản trị, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, công bố thông tin trung thực và bảo đảm trách nhiệm với nhà đầu tư.

Đặc biệt, cần phát triển môi trường đầu tư trong đó rủi ro tín dụng được nhận diện, đánh giá và định giá minh bạch. Doanh nghiệp chất lượng tín nhiệm cao hơn sẽ thuận lợi hơn khi tiếp cận nhóm nhà đầu tư phù hợp và thương lượng chi phí vốn; doanh nghiệp có rủi ro cao cần chấp nhận mức lợi suất, điều khoản bảo vệ hoặc điều kiện huy động tương ứng.

Đây là cơ sở để xây dựng kỷ luật thị trường và nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực.

V. TRIỂN VỌNG VÀ NHỮNG KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH GIAI ĐOẠN 2026–2030

Mặc dù nhu cầu vốn dài hạn của nền kinh tế đang gia tăng nhanh chóng, triển vọng phát triển thị trường vốn Việt Nam vẫn có nhiều yếu tố thuận lợi.

Nền kinh tế duy trì tăng trưởng cao; hoạt động đầu tư trong nước và nước ngoài mở rộng; thị trường chứng khoán đã đạt bước tiến về phân loại thị trường quốc tế; quá trình hoàn thiện pháp luật và cơ sở hạ tầng thị trường tài chính tiếp tục được triển khai.

Tuy nhiên, những điều kiện thuận lợi chỉ có thể chuyển hóa thành năng lực cung ứng vốn dài hạn bền vững nếu được hỗ trợ bởi các cải cách có tính hệ thống.

Thứ nhất, xây dựng chiến lược phát triển thị trường vốn trung và dài hạn gắn với nhu cầu đầu tư của nền kinh tế, xác định rõ vai trò, chức năng và yêu cầu quản trị rủi ro từng kênh.

Thứ hai, phát triển hệ thống nhà đầu tư tổ chức dài hạn, đặc biệt quỹ hưu trí, quỹ đầu tư trái phiếu, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ đầu tư hạ tầng.

Thứ ba, nâng cao chất lượng tổ chức phát hành bằng chuẩn hóa công bố thông tin, tăng cường quản trị doanh nghiệp và khuyến khích đánh giá tín nhiệm độc lập.

Thứ tư, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng đa dạng hóa sản phẩm, kỳ hạn, nhà đầu tư, đồng thời nâng cao quản trị rủi ro tín dụng.

Thứ năm, tiếp tục cải thiện mức độ tiếp cận thị trường của nhà đầu tư quốc tế, đồng thời củng cố sức chống chịu trước biến động dòng vốn và rủi ro tỷ giá.

Đặc biệt, cần chuyển trọng tâm đánh giá thành công của chính sách phát triển thị trường vốn từ chỉ tiêu quy mô sang chỉ tiêu phản ánh chất lượng thị trường. Những chỉ tiêu cần theo dõi gồm tỷ trọng vốn huy động trực tiếp phục vụ đầu tư dài hạn, tỷ lệ huy động vốn chủ sở hữu và vốn nợ, mức độ đa dạng hóa nhà đầu tư, chi phí vốn, chất lượng tín nhiệm và khả năng thực hiện nghĩa vụ tài chính.

1. Ưu tiên triển khai sau các chỉ đạo cải cách tháng 7/2026

Về ngắn hạn, ưu tiên xử lý vướng mắc pháp lý dự án, cải thiện tốc độ thanh quyết toán và công bố tiến độ triển khai cải cách thị trường tài chính. Về trung hạn, hình thành danh mục dự án đầu tư đủ điều kiện huy động vốn, chuẩn hóa hồ sơ công bố thông tin, phát triển các định chế đầu tư dài hạn và sản phẩm phòng ngừa rủi ro. Về dài hạn, đánh giá hiệu quả huy động vốn qua năng suất đầu tư, tỷ lệ vốn đi vào lĩnh vực tạo giá trị cao và năng lực duy trì nghĩa vụ nợ của doanh nghiệp.

Chỉ tiêu giám sát bổ sung được đề xuất: Tỷ lệ vốn giải ngân vào ngành có giá trị gia tăng cao; số dự án được thẩm định và cấu trúc theo chuẩn nhà đầu tư tổ chức; tỷ lệ sử dụng công cụ phòng ngừa rủi ro phù hợp; giá trị vốn quốc tế thực giải ngân thông qua các cơ chế tài chính mới; và tỷ lệ dự án duy trì dòng tiền đáp ứng nghĩa vụ nợ theo phương án cơ sở.

2. Khung đánh giá kết quả thực hiện chính sách

Đây là hệ thống chỉ tiêu kiến nghị phục vụ đánh giá chính sách, chưa phải bộ mục tiêu chính thức của cơ quan quản lý.

KẾT LUẬN

Trong giai đoạn 2026–2030, khả năng huy động và phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng tăng trưởng kinh tế, chất lượng đầu tư và năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam.

Với nhu cầu vốn đầu tư dự báo khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, việc tiếp tục phụ thuộc quá lớn vào tín dụng ngân hàng sẽ khó đáp ứng đầy đủ yêu cầu về quy mô, kỳ hạn và khả năng phân tán rủi ro của nền kinh tế. Vì vậy, phát triển thị trường vốn phải trở thành một trong những ưu tiên chiến lược trong quá trình tái cấu trúc hệ thống tài chính quốc gia.

Thị trường cổ phiếu cần phát huy vai trò cung ứng vốn chủ sở hữu dài hạn; thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần trở thành kênh huy động vốn nợ trung và dài hạn minh bạch, chuyên nghiệp; hệ thống ngân hàng tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong các hoạt động tài trợ phù hợp với năng lực quản trị rủi ro và đặc điểm nguồn vốn.

Đặc biệt, sự phát triển bền vững của thị trường vốn không thể tách rời chất lượng tín nhiệm của các chủ thể tham gia. Nâng cao chất lượng tín nhiệm quốc gia, cải thiện năng lực tín nhiệm doanh nghiệp và củng cố niềm tin của nhà đầu tư chính là ba nền tảng quan trọng để khơi thông dòng vốn dài hạn cho nền kinh tế Việt Nam.

Trong thị trường tài chính hiện đại, vốn đầu tư không chỉ dịch chuyển đến nơi có nhu cầu huy động lớn, mà còn ưu tiên những chủ thể có khả năng sử dụng vốn hiệu quả, quản trị rủi ro minh bạch và thực hiện đầy đủ cam kết tài chính.

Đó là yêu cầu cốt lõi của quá trình chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng quy mô tín dụng sang mô hình tăng trưởng dựa trên hiệu quả phân bổ vốn, chất lượng quản trị tài chính và năng lực tín nhiệm.

Khơi thông dòng vốn dài hạn không chỉ là giải pháp đáp ứng nhu cầu đầu tư trước mắt, mà còn là yêu cầu chiến lược nhằm kiến tạo hệ thống tài chính cân bằng, minh bạch, có chiều sâu và đủ năng lực đồng hành cùng tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong dài hạn.

Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định việc khơi thông dòng vốn đầu tư trung và dài hạn, Việt Nam cần phải gắn liền với quá trình cải cách thể chế, môi trường kinh doanh mạnh mẽ, sâu rộng; đi đôi với khả năng hình thành danh mục các dự án đầu tư trọng điểm, có tính tác động lan cao, thay vì chỉ mở rộng cung tiền hay tăng số lượng sản phẩm tài chính. Trung tâm Tài chính quốc tế chỉ có thể phát huy vai trò khi trở thành cầu nối chuyển hóa vốn quốc tế thành năng lực sản xuất, công nghệ và hạ tầng của Việt Nam.

Saigon Ratings. [02/11/2026]